A – Anomalia Oczu Collie

A – Anomalia Oczu Collie

Dziś pierwszy tekst mojego projektu słownikowego – jedna litera = jedno hasło.

Anomalia Oczu Collie czyli CEA ( Collie Eye Anomaly)

A CO TO?

Najprościej czyli za Wikipedią – wrodzona, dziedziczna choroba oczu psów, dotykająca siatkówkę i naczyniówkę oka. Może powodować niedowidzenie, krwotoki wewnątrz gałki ocznej, a nawet ślepotę. Badania diagnostyczne powinny być przeprowadzane u szczeniąt w wieku 6-7 tygodni, ponieważ z wiekiem pigmentacja zaciemnia niedorozwój naczyniówki, który objawia się bladymi plamkami. Aby wykryć CEA u dorosłego psa, należy przeprowadzić badania genetyczne. Jest to choroba nieuleczalna. Nie obserwuje się narastania objawów wraz z wiekiem psa.

Szczególnie podatne są na nią: Collie (krótkowłose i długowłose), owczarki szetlandzkie, owczarki australijskie, Border Collie, Tollery

Od siebie dodam, że CEA może występować również u mieszańców tych ras.

A JAK TO?

Mutacja chromosomów detereminujących rozwój oka powoduje upośledzenie rozwoju naczyniówki. Ten stan może powodować inne wady oka wiodące do poważniejszych  konsekwencji, między innymi odwarstwienia siatkówki. Kiedy taka mutacja się zdarzy, zawsze występuje obuocznie, nie jest jednak powiedziane, że będzie zmiany będą tak samo dotkliwe w obu gałkach.

Zgodnie z danymi jakie zostały zebrane i opublikowane przez A. Palanovą w artykule  dotyczącym CEA w czeskim Veterinari Medicina z 2015 roku około 68% szwedzkich collie smooth i aż 70-97 proc. collie (smooth i rough) w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii jest wykazywało objawy kliniczne CEA, u borderów było  to ok 2-3%. Anomalia pojawia się również u owczarków australijskich, szetlandzkich, Lancashire heelerów i psów innych ras pasterskich.

OBJAWY

W przypadku psów dotkniętych CEA mogą pojawiać się różnice w natężeniu w obrębie jednego miotu. Niektóre szczenięta mogą być łagodnie dotknięte chorobą podczas gdy inne będą zupełnie ślepe, jak pisałam wcześniej jeden szczeniak może mieć różne zmiany w każdym oku (mioty po dwóch nosicielach mam nadzieję rozważać czysto hipotetycznie, bo po to są testy genetyczne, żeby takich problemów unikać).

Objawami CEA są te związane ze słabym wzrokiem – uderzanie w przedmioty i lokalizowanie żywności po zapachu. Ślepe szczenię nie będzie mrugać, gdy skierujemy rękę w okolice oczu, a w nieznanym sobie pomieszczeniu będzie wchodzić w ściany i meble.

Na szczęście ten stan nie pogarsza się, wady wzroku spowodowane CEA, stwierdzone w wieku do 12 tygodni utrzymają się na tym poziomie przez całe życie. Wyjątkiem są psy, u których rozwija się odwarstwienie siatkówki, a które może się zdarzyć nagle i w każdym wieku. Szczelina oka powstaje wskutek niecałkowitego zamknięcia szczeliny naczyniówkowej kielicha ocznego. Ubytek może dotyczyć wszystkich struktur oka. Rozszczep siatkówki jest jedną z wad związanych z CEA, następuje, gdy warstwa nerwowo-czuciowa siatkówki oddziela się od warstwy barwnikowej co może powodować osłabienie wzroku, ze ślepotą włącznie. W najgorszej opcji pojawiają się wylewy, a naczynia krwionośne dna oka stają się zniekształcone i ostatecznie zanikają. Twardówka, naczyniówka, siatkówka oka mają nieprawidłową budowę.

PRZYCZYNY

Jeśli matka i ojciec posiadają gen CEA (autosomalna cecha recesywna), wówczas część ich szczeniąt najprawdopodobniej będzie chora (część będzie nosicielami, część nie będzie nieść dalej CEA).

Jeśli tylko jeden rodzic ma wadliwy gen, szczenięta nie są dotknięte, ale część to nosiciele. Jeśli będą kojarzone z innym nosicielem, część ich potomstwa będzie chorować.

Anomalie, od których wywodzi się nazwa, związane z niewłaściwym rozwojem oka płodu, dotyczą trzech rzeczy:

  1. Hipoplazja naczyniówki. Naczyniówka jest warstwą, na której opiera się siatkówka. Normalna naczyniówka jest ciemno zabarwiona co poprawia własności optyczne oka, barwę zawdzięcza naczyniom krwionośnym, które odżywiają siatkówkę. Niedorozwinięta naczyniówka wygląda jak szyba ze szkła niż kurtyna, a ze względu na brak naczyń krwionośnych, siatkówka jest niedotleniona i nie może działać poprawnie.
  2. Drugi problem można przyrównać do posiadania dziury w tylnej części oczu zamiast płaskiej powierzchni. W badaniu oftalmoskopowym
    w brodawce nerwu wzrokowego stwierdza się szare lub szaro-różowe, nieregularne obszary o różnej głębokości.
  3. Odwarstwienie siatkówki. Jest spowodowane gromadzeniem się płynu między wartwą nerwową siatkówki a nabłonkiem barwnikowym. Takie anomalie mogą występować pojedynczo lub wielokrotnie, często towarzyszą im rozdarcia i ubytki. W przypadku niewielkich odwarstwień psy zachowują zdolność widzenia, jednak jest ona zaburzona.

MOD -Merle Ocular Dysgenesis

Aussie bonus! U owczarków australijskich, oprócz typowych wariantów CEA, pojawia się jeszcze MOD czyli zespół defektów oka typowy tylko dla psów merle. Dodatkowo pojawia się tylko u psów homozygotycznych! Przyczyną MOD-u jest zaburzenie rozwoju nabłonka pigmentowego siatkówki, które wtórnie prowadzi do uszkodzeń leżącej pod nim naczyniówki i twardówki. Defekty spotykane u merlaków: asymetryczne źrenice, ubytki źrenicy, zwichnięcia soczewki, zaćmy, niedorozwój siatkówki i jej ablację, przetrwałe błony źreniczne, brak błony odblaskowej oraz ubytki brodawki nerwu wzrokowego. Należy zaznaczyć, że MOD trzeba różnicować z CEA.

DIAGNOSTYKA

Wykwalifikowany specjalista może dokonać diagnozy szczeniąt w wieku 5-8 tygodni. W badaniu oftalmoskopem poszukuje rozrzedzeń naczyniówki, braków pigmentu oraz colobomy.
W przypadku psów dorosłych najbardziej wiarygodnym testem jest badanie genetyczne wykonywane z krwi lub wymazu z paszczy.
Możliwe są trzy wyniki: czysty (+/+), nosiciel (+/-), dotknięty (-/-).
LECZENIE
Nie ma możliwości leczenia CEA, można jedynie zapobiegać.
ZAPOBIEGANIE

Zdrowie przyszłych pokoleń collie leży w rękach hodowców psów. Kluczem są wiarygodne badania genetyczne i udostępnianie ich wyników zarówno potencjalnym właścicielom jak i innym hodowcom.

Niestety przy populacji, w której do 90 % psów hodowlanych to nosiciele, wielu hodowców nie chce testować swoich psów. Ostatecznie jedynym rozwiązaniem jest budowanie świadomości przyszłych nabywców by nie kupowali szczeniąt po niebadanych rodzicach.
Co sądzicie o takim poście? Chcielibyście dowiedzieć się więcej czy projekt słownikowy sobie odpuścić? Za dużo branżowej paplaniny? A czy Wasze psy są przebadane?

2 thoughts on “A – Anomalia Oczu Collie

  1. Myślę, że ten projekt słownikowy to ciekawa opcja. Wielu ludziom takie informacje mogą się bardzo przydać, np. tym którzy planują psa wyżej wymienionych ras. Sama nie wiedziałam o tej chorobie, więc jak dla mnie post na plus 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *